Dünyada ve ülkemizde belediyecilik hizmetleri ve yerel yönetimler, toplum yaşamında önemli bir yere sahiptir. Özellikle sosyal belediyecilik anlayışı, ekonomik ve sosyal açıdan dezavantajlı kesimlerin yaşam kalitesinin yükseltilmesi bakımından daha da önemli hâle gelmiştir. Vatandaşın günlük hayatına en doğrudan dokunan kurumların başında gelen belediyeler, bu yönüyle yalnızca hizmet üreten kurumlar değil, aynı zamanda toplumla sürekli iletişim hâlinde olması gereken yönetim merkezleridir.
Bu noktada belediyelerin başarısını yalnızca yol, kaldırım, park, temizlik veya sosyal yardım hizmetleri üzerinden değerlendirmek yeterli değildir. Belediyenin vatandaşla kurduğu iletişim, vatandaşın talep ve beklentilerini ne ölçüde dikkate aldığı ve eleştirilere nasıl karşılık verdiği de en az fiziki hizmetler kadar önemlidir. Etkili bir yerel yönetim, toplumun sesini dinlemeli, elde ettiği verileri değerlendirmeli ve buna göre kurumsal iletişim stratejisini oluşturmalıdır.
Günümüzde bu iletişimin en önemli araçlarından biri ise hiç kuşkusuz internet ve sosyal medya platformlarıdır. Sosyal medya, belediyelere vatandaşla doğrudan, hızlı ve büyük ölçüde düşük maliyetli bir iletişim kurma imkânı sunmaktadır. Ancak burada asıl mesele sosyal medya hesabının bulunması değil, bu mecraların ne kadar doğru ve etkili kullanıldığıdır.
Özellikle Instagram, görsel iletişim gücü nedeniyle belediyeler açısından dikkat çekici bir platformdur. İnsanların gördükleri içerikleri hızlı biçimde algılaması, uzun metinler okumak yerine görsel ve kısa videolar üzerinden bilgi edinmeyi tercih etmesi, Instagram'ı yerel yönetimler için önemli bir iletişim alanına dönüştürmüştür.
Malatya Büyükşehir Belediyesi ile ilçe belediyelerinin Instagram hesaplarına bakıldığında ise dikkat çekici bir tablo ortaya çıkmaktadır. Büyükşehir Belediyesinin takipçi sayısı yaklaşık 62 bin, Yeşilyurt Belediyesinin ise yaklaşık 40 bin, Battalgazi Belediyesi’nin takipçi sayısı 24 bin seviyesindedir. Diğer ilçe belediyelerinin takipçi sayıları ise bunun oldukça gerisinde kalmaktadır.
Buna karşılık daha önce hiç de duymadığımız kıyıdan köşeden diye tabir edilen bir ilçe olan Karabük'ün Eskipazar ilçesi bu anlamda çok daha farklı bir tabloyla karşılaşmak mümkündür. Eskipazar Belediye Başkanı Serkan Cıva'nın kişisel Instagram hesabının yüz binlerce takipçiye ulaşması, üzerinde düşünülmesi gereken bir örnektir. Burada önemli olan yalnızca takipçi sayısı değildir. Asıl dikkat çekici nokta, belediye başkanının vatandaşla kurduğu doğrudan iletişim, hizmetleri görünür kılması ve bunu yaparken samimi, doğal ve içten bir üslup kullanmasıdır.
Benzer şekilde Tokat Belediye Başkanı Kemal Yazıcıoğlu'nun sosyal medya paylaşımları da yerel yönetimlerde sosyal medya kullanımının nasıl farklılaştırılabileceğine dair örnekler sunmaktadır. Başkanın vatandaşla doğrudan temas kuran, gündelik hayatın içinden görüntüler taşıyan ve kurumsal iletişimin sınırlarını tamamen ortadan kaldırmadan daha doğal bir dil kullanan paylaşımları, takipçilerin dikkatini çekmektedir.
Burada şu soru sorulabilir: Bir belediye başkanının samimi ve doğal görünmesi gerçekten belediyeye ne kazandırır?
Aslında cevap oldukça açık: Güven.
Vatandaş, yöneticisini yalnızca makamında oturan ve basın açıklamaları yapan bir kişi olarak görmediğinde, yönetici ile toplum arasındaki psikolojik mesafe azalır. Başkanın vatandaşın arasına karışması, esnafla sohbet etmesi, çocuklarla iletişim kurması, yaşlıların hâlini hatırını sorması veya belediye hizmetlerini sahada bizzat takip etmesi; bunların sosyal medyada doğal biçimde gösterilmesi, kurumun toplumdaki algısını doğrudan etkileyebilir.
Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunmaktadır: Samimiyet taklit edilemez.
Malatya'daki bazı belediye başkanlarının sosyal medya alanında başarılı örnekleri takip etmeye çalıştığı görülmektedir. Fakat başka bir belediye başkanının kullandığı üslubu, çektiği videoyu veya oluşturduğu içerik biçimini birebir taklit etmek çoğu zaman beklenen sonucu vermez. Çünkü vatandaş, yapay olanı kısa sürede fark eder.
Asıl yapılması gereken, başka belediyelerin veya belediye başkanlarının başarısını kopyalamak değil, o başarının arkasındaki iletişim anlayışını doğru okumaktır. Her başkanın kendine özgü bir karakteri, dili ve vatandaşla kurduğu farklı bir ilişki biçimi vardır. Önemli olan, bu özgünlüğü sosyal medya aracılığıyla doğru biçimde yansıtabilmektir.
Sorun Nerede?
Malatya açısından temel sorun, sosyal medya kullanımının zaman zaman bir kurumsal iletişim faaliyeti olmaktan çıkıp yalnızca yapılan hizmetlerin duyurulduğu bir ilan panosuna dönüşmesidir. Oysa sosyal medya tek yönlü bir duyuru alanı değildir. Vatandaşın yorum yaptığı, eleştirdiği, soru sorduğu ve karşılık beklediği canlı bir iletişim platformudur.
Bir belediyenin sürekli olarak açılış, toplantı, protokol ziyareti ve hizmet görüntüleri paylaşması elbette gereklidir. Ancak yalnızca bunları paylaşmak, vatandaşın belediye başkanıyla veya belediye yönetimiyle duygusal bir bağ kurması için yeterli değildir.
Vatandaş, "Belediye bugün ne yaptı?" sorusunun yanında "Benim belediye başkanım nasıl bir insan?", "Beni dinliyor mu?", "Benim yaşadığım sorunla ilgileniyor mu?" sorularının da cevabını görmek istemektedir.
Çözüm Ne Olabilir?
Malatya'daki belediyeler açısından öncelikle sosyal medya yönetiminin profesyonel bir kurumsal iletişim stratejisi içerisinde ele alınması gerekmektedir.
Bunun için birkaç temel adım atılabilir:
Birincisi, özgün bir iletişim dili oluşturulmalıdır. Her belediye başkanının karakterine uygun, doğal ve sürdürülebilir bir sosyal medya üslubu belirlenmelidir.
İkincisi, sosyal medya yalnızca hizmetlerin duyurulduğu bir alan olarak görülmemelidir. Vatandaşın sorularına, taleplerine ve eleştirilerine mümkün olduğunca hızlı ve şeffaf biçimde cevap verilmelidir.
Üçüncüsü, vatandaşın kendisi içeriklerin merkezine yerleştirilmelidir. Belediye başkanının vatandaşla kurduğu gerçek ilişkiler, esnaf ziyaretleri, mahalle buluşmaları, gençlerle ve çocuklarla yapılan etkinlikler doğal bir anlatımla paylaşılabilir.
Dördüncüsü, başarı yalnızca takipçi sayısıyla ölçülmemelidir. Etkileşim oranları, vatandaş yorumları, geri dönüş süreleri, paylaşımların erişim oranları ve vatandaş memnuniyeti de düzenli olarak analiz edilmelidir.
Sonuç olarak belediyecilikte sosyal medya, artık tercih edilen bir iletişim aracı olmaktan çıkmış, yönetim anlayışının önemli bir parçası hâline gelmiştir. Ancak milyonlarca görüntülenmeye ulaşmak veya yüksek takipçi sayılarına sahip olmak tek başına başarılı bir belediyecilik anlamına gelmez. Önemli olan, sosyal medyanın vatandaşla güven ilişkisi kurmak için kullanılmasıdır. Vatandaş yapaylığı değil, gerçekliği görmek istemektedir. Başkanın sürekli kameraya oynadığı değil, kameranın olmadığı zamanlarda da vatandaşın yanında olduğu hissini vermesi önemlidir. Sosyal medya yalnızca "Biz ne yaptık?" demenin
Çünkü belediyecilikte kalıcı başarı, beğeni ve takipçi sayısından çok, vatandaşın gönlünde oluşturulan güvenle ölçülür. Sosyal medyada samimiyetin yerini hiçbir profesyonel kurgu dolduramaz.
Adil.dogan444@gmail.com
Sosyal İletişimci
Ben özellikle samimiyet kısmına katılıyorum. Başka bir başkanın yaptığı şeyi aynen uygulamak yerine, kişinin kendi karakterine uygun bir iletişim dili oluşturması daha doğru. Çünkü samimiyet gerçekten taklit edilebilen bir şey değil.
Bence belediyelerin sosyal medyayı sadece “biz şunu yaptık, bunu yaptık” şeklinde kullanmak yerine vatandaşın sesini duyduğu, sorunlarını iletebildiği ve karşılığını alabildiği bir platforma dönüştürmesi gerekiyor. Asıl başarı da bana göre burada başlıyor. Takipçi ve beğeni geçici olabilir ama vatandaşın güvenini kazanmak çok daha kalıcı.